Νευρική ανορεξία: αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης.

Η νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) είναι μία σοβαρή διαταραχή πρόσληψης τροφής που επηρεάζει βαθιά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Σύγχρονες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι δεν πρόκειται για απλή επιλογή ή έλλειψη θέλησης, αλλά για μια πολύπλοκη, πολυπαραγοντική νόσο, η οποία απαιτεί συνδυαστική και εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.

Στο άρθρο αυτό παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της νευρικής ανορεξίας, τα αίτια, τα συχνότερα συμπτώματα και οι σύγχρονες μέθοδοι αντιμετώπισης.

Τι είναι η νευρική ανορεξία;

Η νευρική ανορεξία χαρακτηρίζεται από:

έντονο και επίμονο φόβο αύξησης του σωματικού βάρους
αλλοιωμένη αντίληψη της εικόνας του σώματος
συστηματικό περιορισμό της τροφής, ακόμη και όταν το βάρος είναι πολύ χαμηλό

Η σύγχρονη έρευνα αναγνωρίζει ότι η διαταραχή συνδέεται με βιολογικούς, γενετικούς και ψυχοκοινωνικούς μηχανισμούς, γεγονός που εξηγεί τη χρόνια και απαιτητική φύση της.

Αίτια νευρικής ανορεξίας

Η εμφάνιση της νευρικής ανορεξίας οφείλεται συνήθως σε συνδυασμό παραγόντων και όχι σε μία μόνο αιτία.

1)Βιολογικοί παράγοντες

Ορισμένα άτομα εμφανίζουν αυξημένη γενετική ευαλωτότητα. Παράλληλα, διαφοροποιήσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου και στα συστήματα ρύθμισης της όρεξης και της ανταμοιβής μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά γύρω από το φαγητό. Ο παρατεταμένος υποσιτισμός επιδεινώνει αυτές τις αλλαγές, διαταράσσοντας τα φυσιολογικά σήματα πείνας και κορεσμού.

2)Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Η έντονη κοινωνική πίεση για ένα πολύ λεπτό σώμα, τα σχόλια σχετικά με το βάρος και η συνεχής έκθεση σε μη ρεαλιστικά πρότυπα μέσω των κοινωνικών δικτύων επηρεάζουν αρνητικά την εικόνα σώματος, ιδιαίτερα σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες.

3)Ψυχολογικοί παράγοντες

Το άγχος, η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, τα τραυματικά βιώματα και τα έντονα στρεσογόνα γεγονότα αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της διαταραχής. Επιπλέον, χαρακτηριστικά όπως η τελειομανία και οι ιδεοψυχαναγκαστικές τάσεις καθιστούν το άτομο πιο ευάλωτο.

Συμπτώματα νευρικής ανορεξίας

Τα συμπτώματα ποικίλλουν και συνήθως χωρίζονται σε ψυχολογικά και σωματικά.

Ψυχολογικά και συμπεριφορικά συμπτώματα:

έντονη ενασχόληση με το βάρος και τις θερμίδες
άρνηση της σοβαρότητας της κατάστασης
αυξημένο άγχος, καταθλιπτική διάθεση
κοινωνική απομόνωση και αποφυγή γευμάτων

Σωματικά συμπτώματα:

σημαντική απώλεια βάρους ή πολύ χαμηλός ΔΜΣ
κόπωση, ζάλη και χαμηλή αρτηριακή πίεση
διαταραχές εμμήνου ρύσεως
τριχόπτωση και ξηρό δέρμα
οστική απώλεια και καρδιακές διαταραχές

Η νευρική ανορεξία συγκαταλέγεται στις ψυχικές διαταραχές με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη αναγνώριση ιδιαίτερα σημαντική.

Τρόποι αντιμετώπισης νευρικής ανορεξίας

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση βασίζεται σε διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ ιατρού, ψυχολόγου ή/και ψυχιάτρου και διαιτολόγου.

1)Διατροφική αποκατάσταση

Ο ρόλος του διαιτολόγου είναι καθοριστικός και περιλαμβάνει:

ασφαλή και σταδιακή επανασίτιση
αποκατάσταση θρεπτικών ελλείψεων
εκπαίδευση στη φυσιολογική σχέση με το φαγητό
υποστήριξη της εντερικής και μεταβολικής υγείας

2)Ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις

Οικογενειακή θεραπεία (FBT): Εφαρμόζεται κυρίως σε παιδιά και εφήβους και βασίζεται στην ενεργή συμμετοχή της οικογένειας, η οποία υποστηρίζει το άτομο στην επαναφορά της φυσιολογικής σίτισης.
Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT): Εστιάζει στον εντοπισμό και την αλλαγή αρνητικών σκέψεων και συμπεριφορών που σχετίζονται με το βάρος, το σώμα και το φαγητό.
Cognitive Remediation Therapy (CRT): Βοηθά στη βελτίωση της συγκέντρωσης, της ευελιξίας σκέψης και της λήψης αποφάσεων, διευκολύνοντας την αποδοχή της θεραπείας.

3)Ιατρική παρακολούθηση

Απαραίτητη για την πρόληψη και διαχείριση επιπλοκών όπως καρδιακές αρρυθμίες, ηλεκτρολυτικές διαταραχές και ορμονικές ανισορροπίες.

Γιατί η έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμη;

Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία:

αυξάνει τις πιθανότητες ανάρρωσης
μειώνει τις μακροχρόνιες σωματικές επιπτώσεις
βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής

Η σωστή ενημέρωση και η άμεση αναζήτηση βοήθειας μπορούν να αποβούν καθοριστικές.

Συχνές ερωτήσεις

–Τι προκαλεί τη νευρική ανορεξία;

Οφείλεται σε συνδυασμό γενετικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

– Ποιος είναι ο ρόλος του διαιτολόγου;

Η διατροφική αποκατάσταση, η θρεπτική επάρκεια και η συνεργασία με την υπόλοιπη θεραπευτική ομάδα.

– Μπορεί να θεραπευτεί;

Ναι. Με έγκαιρη και ολοκληρωμένη προσέγγιση, πολλά άτομα παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση ή πλήρη ανάρρωση.